АСТАНА ҚАЛАСЫНЫҢ ҚУЫРШАҚ ТЕАТРЫНЫҢ РЕПЕРТУАРЫНДАҒЫ ӘЛЕМДІК КЛАССИКАНЫ БЕЙІМДЕУ: БАЛАЛАР АУДИТОРИЯСЫНА АРНАЛҒАН ИНТЕРПРЕТАЦИЯ ТӘЖІРИБЕСІ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.65199/2617-6823-2026-20-3Ключевые слова:
қуыршақ театры, бейімдеу, әлемдік классика, балалар аудиториясы, сахналық интерпретация, эстетикалық тәрбие, режиссура, ҚазақстанАннотация
Мақалада Астана қаласының Қуыршақ театрының репертуарындағы әлемдік классика туындыларын бейімдеу принциптері «Маугли», «Дюймовочка», «Қайта оралған су перісі!», «Арыстан патша» спектакльдері мысалында қарастырылады. Зерттеу классикалық сюжеттерді режиссерлік тұрғыда интерпретациялау ерекшеліктерін және олардың балалар аудиториясының эстетикалық пен эмоциялық дамуына ықпалын анықтауға бағытталған. Жұмыстың ғылыми жаңалығы Қазақстан қуыршақ театры тәжірибесіндегі әлемдік классиканы бейімдеудің ұлттық мәдени контекстегі ерекшеліктерін сараптауда көрінеді. Зерттеудің әдістемелік негізін тарихи-мәдени және салыстырмалы-талдамалық тәсілдер, сондай-ақ театрлық үдерісті бақылау мен әдеби түпнұсқалардың сахналық интерпретациясын талдау құрайды. Нәтижесінде классикалық шығармаларды шығармашылық тұрғыда қайта пайымдаудың заңдылықтары мен балалар көрерменінің жас ерекшеліктерін ескерудегі әдіс-тәсілдер анықталды. Сахнография мен режиссурадағы шешімдердің эмоциялық интеллектті, эмпатияны және балалардың көркем талғамын дамытуға бағытталғандығы көрсетіледі. Әлемдік классиканы қуыршақ театрында бейімдеу эстетикалық қана емес, тәрбиелік маңызға ие екені дәлелденеді. Зерттеу нәтижелері театр педагогикасында және балалар театрларының репертуарлық саясатын қалыптастыруда пайдалануға болады.
Әдебиеттер тізімі
Список источников
Goldstein, Thalia R., and Ellen Winner. “Enhancing Empathy and Theory of Mind through Acting.” Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, vol. 6, no. 1, 2012, pp. 1–12. American Psychological Association, https://doi.org/10.1037/a0025269. Accessed 29 June 2026.
Kröger, Tiina, and Anna Nupponen. Puppet as a Pedagogical Tool: A Literature Review. University of Turku, 2019, https://www.academia.edu/47536531/Puppet_as_a_Pedagogical_Tool_A_Literature_Review. Accessed 29 June 2026.
Lenakakis, Antonis, Maria Paroussi, and Vasilis Tselfes. “Puppet Theatre in Greek Preschool Education.” International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, vol. 21, no. 3, 2022, pp. 109–124, https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1366692.pdf. Accessed 29 June 2026.
Nicholson, Helen. Theatre, Education and Performance: The Map and the Story. Palgrave Macmillan, 2011. https://doi.org/10.1007/978-0-230-34502-7. https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9780230345027_A25461785/preview-9780230345027_A25461785.pdf. Accessed 29 June 2026.
Донченко, Наталья, и Ирина Зайцева. «Некоторые аспекты эстетического воспитания будущих актеров и режиссеров средствами театрального искусства (к вопросу становления национальной элиты)». Вестник Киевского национального университета культуры и искусств. Серия «Сценическое искусство», № 2(1), 2019, с. 94–106.
Исаева, Наталья. «Теория постдраматического театра: прицел на движущуюся цель». Леман Х.-Т. Постдраматический театр. Москва: Издательство Фонда развития драмы Анатолия Васильева, 2013, с. 16–25.
Коханая, Ольга. «Первый детский театр советской России». Вестник МГУКИ, № 1, 2009, с. 245–250.
Погребняк Галина. «Сцена как простор художественных изысканий режиссера-автора. Часть 1. Райнер Вернер Фасбиндер: сценически-экранные эксперименты». Искусствоведческие записки: сборник научных статей. Вып. 40, 2021, с. 184–190.
Собкин, Владимир, и Левин Вадим. «Художественное образование и эстетическое воспитание». Вопросы психологии. № 1, 1989, с. 11–18.
References
Donchenko, Natalia, and Irina Zaitseva. “Nekotorye aspekty esteticheskogo vospitaniya budushchikh akterov i rezhisserov sredstvami teatral'nogo iskusstva (k voprosu stanovleniya natsional'noi elity)” [Some Aspects of the Aesthetic Education of Future Actors and Directors through Theatre Arts (On the Formation of the National Elite)]. Vestnik Kievskogo natsional'nogo universiteta kul'tury i iskusstv. Seriya “Stsenicheskoe iskusstvo” [Bulletin of Kyiv National University of Culture and Arts. Series: Performing Arts], vol. 2, no. 1, 2019, pp. 94–106. (in Russian).
Goldstein, Thalia R., and Ellen Winner. “Enhancing Empathy and Theory of Mind through Acting.” Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, vol. 6, no. 1, 2012, pp. 1–12. https://doi.org/10.1037/a0025269.
Isaeva, Natalia. “Teoriya postdramaticheskogo teatra: pritsel na dvizhushchuyusya tsel'” [The Theory of Postdramatic Theatre: Aiming at a Moving Target]. Postdramaticheskii teatr [Postdramatic Theatre], by Hans-Thies Lehmann, Izdatel'stvo Fonda razvitiya dramy Anatoliya Vasil'eva, Moscow, 2013, pp. 16–25. (in Russian).
Kokhanaya, Olga. “Pervyi detskii teatr sovetskoi Rossii” [The First Children's Theatre of Soviet Russia]. Vestnik MGUKI [Bulletin of the Moscow State University of Culture and Arts], no. 1, 2009, pp. 245–250. (in Russian).
Kröger, Tiina, and Anna Nupponen. Puppet as a Pedagogical Tool: A Literature Review. University of Turku, 2019.
Lenakakis, Antonis, Maria Paroussi, and Vasilis Tselfes. “Puppet Theatre in Greek Preschool Education.” International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, vol. 21, no. 3, 2022, pp. 109–124.
Nicholson, Helen. Theatre, Education and Performance: The Map and the Story. Palgrave Macmillan, 2011. https://doi.org/10.1007/978-0-230-34502-7.
Pogrebniak, Galina. “Stsena kak prostor khudozhestvennykh izyskanii rezhissera-avtora. Chast' 1. Rainer Verner Fassbinder: stsenicheskie-ekrannye eksperimenty” [The Stage as a Space for the Artistic Exploration of the Director-Author. Part 1. Rainer Werner Fassbinder: Stage and Screen Experiments]. Iskusstvovedcheskie zapiski [Art Studies Notes], no. 40, 2021, pp. 184–190. (in Russian).
Sobkin, Vladimir, and Vadim Levin. “Khudozhestvennoe obrazovanie i esteticheskoe vospitanie” [Arts Education and Aesthetic Upbringing]. Voprosy psikhologii [Questions of Psychology], no. 1, 1989, pp. 11–18. (in Russian).
Жүктеулер
жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Выпуск
Раздел
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Eurasian Science and Arts
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
Журналда жарияланған ғылыми жарияланымдарға авторлық құқық олардың авторларына тиесілі. Журналдың мазмұны Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) лицензиясы бойынша таратылады.
Лицензия шарттарын мына веб-сайттан табуға болады: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
