«ФОРТЕПИАНО МЕКТЕБІ»: ПАЙЫМДАУ ЖӘНЕ КРИТЕРИЙ МӘСЕЛЕСІ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.65199/2617-6823-2025-2-3Ключевые слова:
фортепиано мектебі, фортепиано мәдениеті, музыкалық-педагогикалық зерттеулер, орындаушылық өнерАннотация
«Фортепиано мектебі» ұғымы кең таралған және түрлі музыкалық зерттеулерінде, сондай-ақ музыкалық-педагогикалық еңбектерде жиі қолданылады. Алайда оның салыстырмалы түрде пайымдалуы көмескі, көп мағыналы болып көрінеді және көп жағдайда «мәдениет», «өнер», «дәстүр» сияқты ұғымдармен қатар қолданылады.
«Мектеп» терминінің анықтамалары тарихи, педагогикалық және мәдениеттану сияқты көптеген қырлармен байланысты. Мәселен, мектеп ұрпақтан ұрпаққа берілетін педагогикалық әдістердің, орындаушылық стильдердің және репертуар ерекшеліктерінің жиынтығы ретінде қарастырылуы мүмкін. Сондай-ақ, ол белгілі бір өңірдегі мектеп дамуының өзіндік ерекшеліктерін бейнелейтін географиялық құбылыс ретінде де сипатталуы ықтимал.
Сонымен қатар, фортепиано мектебі ұғымы фортепиано мәдениеті, фортепиано дәстүрі, фортепиано өнері ұғымдарынан ерекшеленетін өзіндік сипаттарға ие. Бұл жағдай қолданыстағы пайымдауларды жүйелеуді және әртүрлі мән-мәтінде фортепиано мектебі ұғымының нақты қандай мағынаны анықтайтын өлшемдерді бөліп көрсетуді қажет етеді.
Зерттеу барысында әртүрлі білім салаларында мектеп белгілерін қарастыратын зерттеулерге, сондай-ақ түрлі оқу орындарындағы фортепиано орындаушыларына арналған «Орындаушылық өнер тарихы» пәніне жүгініп, осы негізде фортепиано мектебінің критерийлерін жүйелеуге талпыныс жасадық.
Әдебиеттер тізімі
Alekseyev, Aleksandr. Istoriya ispolnitelskogo iskusstva [History of performing arts]. Muzyka, Uchebnik, 1982. (In Russian).
Bolshaya Sovetskaya Entsiklopediya. [The Great Soviet Encyclopedia]. 1969–1986. https://www.booksite.ru/fulltext/1/001/008/124/082.htm. Accessed 10 February 2025.
Borodin, Anton. “O strukture ponyatiya fortepiannaya shkola.” [“On the structure of the concept piano school.”], Vestnik Bashkirskogo universiteta, vol. 12, no. 1, 2007, pp. 187–189. (In Russian)
Brokgauz, Fridrikh, and Ilya Yefron. Entsiklopedicheskiy slovar [Encyclopedic Dictionary], vol. 78. Sankt-Peterburg, Semenovskaya Tipolitografiya, 1903. (In Russian)
Dzhuvanysheva, Nursha. “Istoriya fortepiannoy shkoly Kazakhstana.” [“History of the piano school of Kazakhstan.”], Vestnik Kemerovskogo gosudarstvennogo universiteta kultury i iskusstv, no. 54, 2021, pp. 139–147. DOI: 10.31773/2078-1768-2021-54-139-147. (In Russian)
Khentova, Sofya. “Margarita Long – pianistka i pedagog.” [“Margarita Long – pianist and teacher.”]. Margarita Long. Fortepiano. Shkola uprazhneniy [Piano. School of exercises]. Leningrad, Muzgiz, 1963, pp. 3–9. (In Russian)
Kornetov, Grigoriy. “Pedagogicheskaya mysl kak fenomen razvitiya pedagogicheskoy nauki.” [“Pedagogical thought as a phenomenon of development of pedagogical science.”], Istoriko-pedagogicheskiy zhurnal, № 1, 2016, pp. 65–89. (In Russian)
Kvanina, Valentina. “Ponyatiye i priznaki nauchnoy shkoly.” [“The concept and characteristics of a scientific school.”], Vestnik Universiteta imeni O. Ye. Kutafina, № 11 (27), 2016, pp. 37-42. DOI: 10.17803/2311-5998.2016.27.11.037-042. (In Russian)
Levadniy, Pavel. Sergey Babayan: “Velikiye predstaviteli shkoly vyyavlyayut yeye silnyye storony, a sredniye – pokazyvayut yeye slabosti.” [“Sergey Babayan: ‘Great representatives of a school reveal its strengths, while average ones show its weaknesses’.”], PianoForum, no. 2 (42), 2020, pp. 16–37. (In Russian)
Lysova, Irina. “Pedagogicheskaya sistema K. Leymera – V. Gizekinga.” [“Pedagogical system of K. Leimer – V. Gieseking.”] Munitsipalnoye byudzhetnoye uchrezhdeniye dopolnitelnogo obrazovaniya Detskaya shkola iskusstv № 1 goroda Nadyma, https://dshi1nad.yam.muzkult.ru/media/2019/03/15/1259547510/Ly_sova_I.Y._Nady_m.pdf. Accessed 22 July 2025. (In Russian)
Manzhula, Olga. “Stanovleniye fortepiannogo tvorchestva v Kazakhstane.” [“The development of piano creativity in Kazakhstan.”], Molodoy ucheniy, no 22.3 (102.3), 2015, pp. 12–13. (In Russian)
Milyugina, Yelena, i Anton Merzklin. “Russkaya i Londonskaya fortepiannyye shkoly v pervoy polovine XIX veka: dialog i preyemstvennost.” [“Russian and London Piano Schools in the First Half of the 19th Century: Dialogue and Continuity.”], Vestnik Tverskogo gosudarstvennogo universiteta. Seriya “Pedagogika i psikhologiya”, no. 2 (67), 2024, pp. 138–148. DOI: 10.26456/vtpsyped/2024.2.138. (In Russian)
Romanovskaya, Yelizaveta, i Yuliya Rozhkova. “Nekotoryye voprosy genezisa fortepiannoy shkoly Novosibirskoy konservatorii.” [“Some questions about the genesis of the piano school of the Novosibirsk Conservatory.”], Vestnik muzykalnoy nauki, no. 3 (5), 2014, pp. 101–109. DOI: 10.24411/2308-1031-2014-00042. (In Russian)
Sepp, Mayya, et. al. “Fortepiannoye iskusstvo v kontekste muzykalnoy kultury Kazakhstana.” [“Piano art in the context of musical culture of Kazakhstan.”], Keruen, t.83, no. 2, 2024, pp. 345–359. DOI: 10.53871/2078-8134.2024.2-26. (In Russian)
Volik, Yelena. “Istoriya razvitiya narodnykh shkol.” [“History of the development of public schools.”], Obshchestvo: sotsiologiya, psikhologiya, pedagogika, no. 7, 2017. pp. 73–77. DOI: 10.24158/spp.2017.7.14. (In Russian)
Жүктеулер
жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Выпуск
Раздел
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2025 Eurasian Science and Arts
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
Журналда жарияланған ғылыми жарияланымдарға авторлық құқық олардың авторларына тиесілі. Журналдың мазмұны Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) лицензиясы бойынша таратылады.
Лицензия шарттарын мына веб-сайттан табуға болады: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
